Vanaf 1 januari 2027 zijn netbeheerders verplicht de groepstransportovereenkomst aan te bieden: meerdere grootverbruikers sluiten samen één transportovereenkomst en delen de gecontracteerde capaciteit. Het kabinet zet 166 miljoen euro in om energiehubs van de grond te krijgen. Op papier is alles er.
In de praktijk lopen hubs zelden stuk op techniek of subsidie. Ze lopen stuk op de vraag wie de rekening deelt, wie de data ziet en wie beslist als de capaciteit krap wordt. Een energiehub is een ecosysteem, en ecosystemen bouwen is ander werk dan projecten managen.
Vier dingen die een hub tot een hub maken
- Een gedeeld probleem dat groot genoeg is. Bedrijven die nu al niet kunnen uitbreiden, of die vanaf 2028 met tijdsafhankelijke nettarieven flink meer gaan betalen voor piekgebruik.
- Een neutrale regisseur. Iemand die geen belang heeft bij de verdeling, maar wel bij het resultaat. Vaak een aparte entiteit of coöperatie.
- Afspraken vóór de techniek. Verdeelsleutels, exit-regels, data-eigendom. Wie dit na de installatie regelt, regelt het nooit.
- Een operatie. Een hub moet dagelijks gestuurd worden. Dat kan geautomatiseerd, maar iemand moet eigenaar zijn van het algoritme en de escalaties.
Waarom dit ook een kans is voor netbeheerders en energiebedrijven
Netbeheerders mogen zelf geen commerciële ventures starten, maar ze kunnen wel het ecosysteem faciliteren: data ontsluiten, standaarden zetten, partijen bij elkaar brengen. Energiebedrijven en scale-ups kunnen de rol van regisseur of platform pakken. De bedrijven op het terrein willen vooral één ding: dat het werkt en dat het eerlijk is.
Wij hebben dit soort ecosystemen eerder gebouwd rond netcongestie en flexibiliteit. Het patroon is steeds hetzelfde: begin met drie tot vijf partijen die elkaar vertrouwen, maak de afspraken concreet, bouw een werkend minimum en schaal daarna pas op. Groot beginnen is de snelste manier om niets te bouwen.
Het contract regelt de capaciteit. Het ecosysteem regelt of iemand het contract ook wil ondertekenen.
Werken jullie aan een energiehub of bedrijventerrein waar het net de grens is? Plan een strategiesessie →
Bronnen: Rijksoverheid: maatregelen netcongestie · Nieuwe Energiewet 2026 voor mkb en grootverbruik